مهندس مصطفی اکبری

این دستورالعمل برای دستگاه های اجرایی، بانکهای عامل و کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان خطاب شده است و سرمایه گذار در اجرای آنها نقشی ندارد. با اینحال به نظر رسید که آگاهی متقاضیان اخذ تسهیلات بانکی جهت گسترش بنگاه های کوچک اقتصادی زودبازده از جوانب قانونی این دستورالعمل مفید و ارزشمند باشد.

به منظور ایجاد وحدت رویه میان بانک ها و تسریع در روند اجرای آیین نامه بنگاه های کوچک اقتصادی، زودبازده و کارآفرین موضوع مصوبه شماره 46468/ت/34055 هـ مورخ 5/9/1384 هیأت محترم وزیران این دستورالعمل ابلاغ می گردد.

1- انواع طرح ها

2- سقف تسهیلات اعطایی

3- نرخ تسهیلات

4- سهم آورده متقاضی

5- دوره مشارکت و بازپرداخت

6- وثائق و تضامین

7- گردش کار

8- معوقات

1- انواع طرح ها

ماده 1- دامنه شمول طرحهای موضوع این دستورالعمل عبارت است از:

الف - طرح های جدید

ب - طرحهای نیمه تمام

ج - طرحهای توسعه ای بنگاه های موجود

تبصره 1: بانک ها مجازند از محل تسهیلات موضوع تصویب نامه مذکور با هدف صیانت از اشتغال موجود تا بیست درصد از سرجمع منابع موضوع این مصوبه را به امر سرمایه در گردش طرح های کوچک و زودبازده موجود اختصاص دهند.

تبصره 2: طرحهایی که از میزان اشتغال پایدار و از توجیه پذیری بیشتری برخوردار باشند، در اولویت قرار می گیرند.

تبصره 3: بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد طرحهای خود اشتغالی از شمول این دستورالعمل خارج می باشد.

تبصره 4: بخش بازرگانی به لحاظ عدم انطباق با مفاد مصوبه مبنی بر ایجاد اشتغال پایدار از شمول این دستورالعمل خارج می باشد.                                                                           

2- سقف تسهیلات اعطایی

حداکثر میزان تسهیلات اعطایی، معادل ده میلیارد ریال برای متقاضیان معرفی شده از سوی کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان (اعم از افراد حقیقی و حقوقی) می باشد.

تبصره 1: حداکثر ده درصد از منابع توزیع شده بین استانها به صنایع غذایی اختصاص می یابد. سقف تسهیلات فوق توسط کارخانه های صنایع غذایی معادل ده میلیارد ریال بوده و مازاد تسهیلات بانکی مورد نیاز از طریق سایر منابع سیستم بانکی قابل تامین می باشد.

تبصره 2: با تمهیدات به عمل آمده، بررسی طرحهای معرفی شده توسط بانک های عامل در مرکز استانها به صورت مستقیم و بدون نیاز به ارجاع آن به مرکز صورت می گیرد و صرفاً طرح هایی که دارای مانده بدهی قبل نزد بانک عامل باشند با توجه به حدود اختیار تفویضی می بایستی عمل نمایند در صورت ارجاع پرونده به مرکز نیز نبایستی دوره اظهار نظر بانک کلاً از 45 روز تجاوز نماید.

3- نرخ تسهیلات

ماده 3- نرخ تسهیلات مورد عمل در کلیه طرح های موضوع این مصوبه براساس مصوبه شورای پول و اعتبار و برای سال 1385، 14 درصد می باشد.

تبصره: میزان یارانه طرح های هر بخش توسط کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان با توجه به آیین نامه بانک مرکز جمهوری اسلامی ایران تعیین می شود.

4- سهم آورده متقاضی

ماده 4- سهم آورده متقاضیان براساس مصوبه کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان براساس توجیه پذیری طرح و میزان و نوع وثائق تعیین و میزان آن حداقل 10 درصد می باشد.

تبصره: در مورد سهم آورده تعاونی ها موضوع ماده (12) تصویب نامه شماره 19416/ت 33108 هـ مورخ 21/4/1384 بر طبق تصویب نامه مذکور عمل خواهد شد.

5- دوره مشارکت و بازپرداخت

ماده 5-  منظور از طرح زودبازده در این دستورالعمل طرحی است که مدت زمان اجرای آن کمتر یا برابر 24 ماه باشد و مدت زمان بازپرداخت متناسب با جداول مالی طرح، حداکثر 5 سال خواهد بود. مجموع دوران اجرای طرح و بازپرداخت حداکثر 7 سال می باشد.

تبصره 1: در مورد باغات، مجموع دوران اجرای طرح و بازپرداخت حداکثر 10 سال خواهد بود.

تبصره 2: بانک ها موظفند برای توجیه پذیری طرح، از اتمام و بهره برداری طرح در دوره مشارکت و با میزان تسهیلات اعطایی اطمینان حاصل نمایند.

تبصره 3: ملاک محاسبه زمان شروع طرح سرمایه گذاری، زمان پرداخت اولین قسط تسهیلات توسط بانک عامل می باشد.

6- وثائق و تضامین

ماده 6- وثائق و تضمینات طرح های معرفی شده بشرح زیر خواهد بود:

الف - در صورتیکه زمین و مستحدثات طرح قابل توثیق باشد، بانک عامل مکلف به ترهین آن، معادل اصل و سود تسهیلات پرداختی می باشد.

ب - چنانچه رهینه ارایه شده توسط متقاضیان قابل توثیق نبوده و یا وثائق ارایه شده تکافوی طرح را ننماید، بانک عامل می تواند به نسبت کمبود، وثائق و تضامین کافی را اخذ نماید. تضامین می تواند شامل تضمین خارج از طرح متقاضیان، تضمین دولت و یا تضمین بیمه ها و موسسات تضمین اعتبار باشد.

7- گردش کار

ماده 7- کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری با اطمینان از تحقق اشتغال پایدار و بازدهی زودهنگام طرحها با اخذ تعهد از متقاضیان درخصوص نداشتن تعهدات معوق نزد سیستم بانکی نسبت به معرفی، تصویب و ابلاغ آن به بانکها اقدام می نماید.

تبصره 1- بانک های عامل صرفاً مجاز به پذیرش طرح های معرفی شده از سوی کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان می باشند. ضمناً طرح های موجه موجود در بانکها در صورت تایید در کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان در چارچوب این دستورالعمل قابل پذیرش و اقدام می باشد..

متقاضیان طرح های موضوع این دستورالعمل فرم درخواست تسهیلات اعتباری را تکمیل و به همراه مدارک مورد نیاز از طریق دستگاه اجرایی به دبیرخانه کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان ارایه می نمایند.

تبصره 1- بانکها مکلفند طرح های معرفی شده توسط کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان را پذیرش نموده و نسبت به ارزیابی طرحها (اقتصادی، فنی و مالی) اقدام و اطمینان لازم از موفقیت طرحها را به منظور به حداقل رساندن ریسک سرمایه گذاری حاصل نمایند.

تبصره 2- بانک های عامل باید حداکثر ظرف مدت 45 روز پس از تکمیل مدارک وضعیت فنی، مالی و اقتصادی طرح های معرفی شده را بررسی تصویب نمایند و طرحهای فاقد توجیه را با ذکر دلایل، ظرف مدت اعلام شده به دبیرخانه کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری عودت دهند.

تبصره 3- بانکهای عامل اطلاعات کاملی از وضعیت طرحهای ارسالی، مصوب، قراردادهای منعقد شده و مبالغ پرداخت شده را با میزان اشتغال پیش بینی شده در طرح ها به صورت ماهانه به وزارت اموراقتصادی و دارایی، وزارت کار و اموراجتماعی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال نمایند.

تبصره 4- به منظور تسریع و دقت در ارزیابی اقتصادی، فنی و مالی طرح ها بانک ها می توانند با استفاده از قانونمندی های موجود از گروه های مشاور مجاز استفاده نمایند.

تبصره 5- بانک عامل مکلف است در اعطای تسهیلات به متقاضیان، قوانین و مقررات مربوط به ایثارگران را کاملاً رعایت نماید.

8- معوقات

ماده 9- متقاضیانی که دارای بدهی معوق به نظام بانکی بوده و تا زمانی معرفی طرح نسبت به تعیین تکلیف آن اقدام ننموده اند حق استفاده از منابع موضوع این دستورالعمل را ندارند.

تبصره 1- متقاضیان دارای چک های برگشتی می بایستی با یکی از روشهای زیر نسبت به رفع اثر چک برگشتی اقدام نمایند:

الف - چک های برگشتی توسط ذینفع در بانک به حیطه وصول در آید.

ب - لاشه چک برگشتی توسط دارنده حساب به بانک ارایه شود.

ج - رضایت نامه محضری از ذینفع چک به بانک ارایه شود.

د - معادل مبلغ چک برگشتی نزد بانک در حساب متقاضی مسدود شود.

بانک ها موظفند نسبت به بررسی و تصویب طرحها اقدام و تنظیم قرارداد و پرداخت تسهیلات و منوط به رفع اثر از چک های برگشتی نمایند.

تبصره 2- متقاضیان تعهد نامه کتبی به شرح فرم پیوست مبنی بر نداشتن مطالبات معوق نزد شبکه بانکی را به کارگروه اشتغال و سرمایه گذاری استان ارایه دهند.